مضرات دانه چیا!

با وجود همه خواص دانه چیا، که در مقاله قبل توضیح دادیم؛ مصرف نادرست یا بیش‌ از اندازه دانه چیا ممکن است در بعضی افراد خطر داشته باشد؛ از جمله این موارد می‌توان به ناراحتی‌های گوارشی، خطر گیر کردن در گلو در صورت مصرف خشک، تداخل با بعضی داروها، افزایش احتمال خون‌ریزی در افراد مستعد و واکنش‌های آلرژیک اشاره کرد، البته باید توجه داشت که این عوارض معمولا زمانی بروز می‌کنند که دانه چیا بدون آگاهی یا بیش از مقدار توصیه‌شده مصرف شود.

چه کسانی باید در مصرف دانه چیا احتیاط کنند؟

افراد با مشکلات بلع یا خطر خفگی

دانه چیا به دلیل خاصیت جذب آب و تشکیل ژل، می‌تواند خطر خفگی را به وجود آورد، به‌خصوص اگر بدون مصرف مایعات کافی خورده شود یا فرد مشکل بلع داشته باشد؛ دانه چیا قدرت جذب آب بالایی دارد و می‌تواند چندین برابر وزن خود مایع جذب کند؛ اگر این دانه به‌صورت خشک (یا بدون خیس شدن به اندازه کافی) مصرف شود، ممکن است در گلو متورم شده و خطر خفگی ایجاد کند؛ به‌خصوص برای افرادی که در بلع مشکل دارند، بنابراین توصیه می‌شود همیشه آن را از قبل در آب یا مایعات دیگر خیس کنید و سپس بخورید.

افراد مبتلا به بیماری‌های التهابی روده (مثل بیماری کرون) 

افرادی که با مشکلاتی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر، التهاب‌های گوارشی یا اختلالات مشابه دست‌وپنجه نرم می‌کنند، باید در مصرف دانه چیا احتیاط کنند، این دانه سرشار از فیبر می باشد و هر چند فیبر برای بسیاری از افراد مفید است، اما در برخی بیماران می‌تواند موجب نفخ، افزایش گاز روده، دل‌درد، اسهال یا حتی یبوست شود، اگر سابقه مشکلات گوارشی دارید، مصرف آن باید تدریجی و تحت نظر پزشک باشد.

افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند 

به دلیل وجود امگا-3، دانه چیا می‌تواند اثر داروهای رقیق‌کننده مانند وارفارین را افزایش دهد و خطر خونریزی را بالا ببرد، دانه چیا می‌تواند بر سطح قند خون و فشار خون تاثیر بگذارد؛ به همین دلیل افرادی که داروهای کاهش قند خون یا فشار خون مصرف می‌کنند، باید با احتیاط بیشتری سراغ آن بروند، مصرف هم‌زمان ممکن است باعث افت شدید قند یا فشار خون شود که برای بیماران دیابتی یا افراد مبتلا به فشار خون پایین خطرناک می باشد؛ همچنین چیا خاصیت رقیق‌کنندگی خون دارد؛ در نتیجه افرادی که داروهای ضد انعقاد خون استفاه می‌کنند هم هنگام مصرف باید با پزشک مشورت کنند.

افراد دیابتی یا فشارخون بالا 

مصرف دانه چیا همراه با داروهای کنترل قند خون یا فشار خون ممکن است باعث کاهش بیش از حد این پارامترها شود.

افرادی که به دانه چیا یا بذرهای مشابه حساسیت دارند 

امکان واکنش‌های آلرژیک نادر وجود دارد، واکنش آلرژیک به دانه چیا شایع نیست اما ممکن است در بعضی از افراد اتفاق بیفتد، علائمی مثل خارش دهان و لب، تهوع، اسهال یا استفراغ، می‌تواند نشانه حساسیت باشد؛ به علاوه در موارد نادر، واکنش شدیدتری مانند تنگی نفس هم گزارش شده، در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی پس از مصرف، ادامه استفاده از این دانه توصیه نمی‌شود.

برای مردانی که در معرض خطر سرطان پروستات هستند 

دانه چیا حاوی نوعی اسید چرب امگا 3 به نام آلفا لینولنیک اسید (ALA) می باشد، این اسید چرب برای سلامت عمومی بدن مفید شناخته می‌شود اما برخی پژوهش‌ها ارتباطی میان مصرف زیاد آن و افزایش احتمال سرطان پروستات مطرح کرده‌اند؛ به همین دلیل مردانی که در معرض خطر این بیماری هستند، بهتر است پیش از مصرف منظم دانه چیا با پزشک خود مشورت کنند.

کودکان 

دانه چیا به دلیل داشتن فیبر، امگا 3 و مواد مغذی مختلف، گاهی در برنامه غذایی کودکان هم قرار می‌گیرد، با این حال، بدن کودکان حساس‌تر از بزرگسالان می باشد و اگر هر ماده غذایی به‌ درستی مصرف نشود، می‌تواند باعث بروز مشکل‌ شود.

بارداری

دانه چیا یک خوراکی مفید می باشد، اما در دوران بارداری باید با احتیاط مصرف شود، بدن در این دوره حساس‌تر است و حتی مواد غذایی سالم هم اگر زیاد یا نادرست مصرف شوند، می‌توانند مشکل ایجاد کنند.

افراد داری مشکلات کبد

دانه چیا معمولا برای کبد مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما کسانی که بیماری کبدی شدید دارند، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند، فیبر و مواد معدنی بالای چیا ممکن است در شرایط خاص باعث تجمع بعضی مواد در بدن شود، بنابراین احتیاط لازم است.

عوارض دانه چیا برای کودکان :

1. ایجاد گاز و نفخ : دانه چیا سرشار از فیبر است، اگر مقدار زیادی از آن به‌طور ناگهانی وارد رژیم غذایی کودک شود، ممکن است باعث افزایش گاز معده، احساس سنگینی یا نفخ شکم شود؛ دستگاه گوارش برخی کودکان به فیبر بالا حساس است و این موضوع می‌تواند با دل‌درد یا بی‌قراری همراه باشد، به همین دلیل توصیه می‌شود مصرف آن به‌تدریج و در مقدار کم آغاز شود.
2. احتمال بروز حساسیت : هرچند حساسیت به دانه چیا شایع نیست اما بعضی از کودکان ممکن است واکنش آلرژیک داشته باشند؛ علائمی مانند اشک‌ ریزش چشم، خارش دهان، بثورات پوستی، تهوع یا استفراغ می‌تواند نشانه حساسیت باشد، در صورت مشاهده هر گونه علامت غیرعادی پس از مصرف، بهتر است فورا با پزشک مشورت کرده و مصرف را متوقف کنید.
3. خطر خفگی : یکی از مهم‌ترین نکات درباره مصرف دانه چیا در کودکان، نحوه آماده‌سازی آن است، این دانه‌ها در تماس با مایعات چند برابر حجم خود متورم می‌شوند؛ اگر به‌صورت خشک یا نیمه‌خیس مصرف شود، ممکن است در گلو گیر کرده و خطر خفگی ایجاد کند؛ به‌ویژه در کودکان کم‌سن؛ بنابراین هرگز نباید دانه چیا را خشک به کودک داد.
4. دل‌درد یا ناراحتی گوارشی : مصرف بیش از اندازه یا استفاده در کودکانی که معده حساسی دارند، می‌تواند باعث دل‌پیچه، اسهال یا یبوست شود، رعایت تعادل در مقدار مصرف نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات دارد.

عوارض دانه چیا در دوران بارداری :

1. دل‌درد و نفخ : همان‌طور که گفتیم، دانه چیا فیبر زیادی دارد، اگر بیش از اندازه مصرف شود یا بدن به فیبر عادت نداشته باشد، ممکن است باعث نفخ، دل‌درد، اسهال یا حتی یبوست شود، بعضی از خانم‌ها هم احساس سنگینی معده یا بدتر شدن حالت تهوع در دوران بارداری را تجربه می‌کنند.
2. افت قند خون یا فشار خون : دانه چیا می‌تواند قند خون و فشار خون را پایین بیاورد، اگر برای دیابت بارداری یا فشار خون دارو مصرف می‌کنید، خوردن زیاد چیا بدون مشورت پزشک ممکن است باعث افت شدید قند یا فشار شود و سرگیجه و ضعف ایجاد کند.
3. خطر خفگی در صورت مصرف خشک : دانه چیا آب زیادی جذب می‌کند و چند برابر می‌شود، اگر آن را خشک بخورید و بعد آب بنوشید، ممکن است در گلو متورم شود و خطر خفگی ایجاد کند؛ بنابراین همیشه باید آن را از قبل داخل آب، شیر یا ماست خیس کنید.
4. احتمال حساسیت : در موارد نادر، بعضی افراد ممکن است به دانه چیا حساسیت داشته باشند، علائمی مثل خارش گلو، سوزش دهان، تهوع یا دل‌درد می‌تواند نشانه حساسیت باشد، اگر در دوران بارداری چنین علائمی دیدید، مصرف را قطع کنید و با پزشک مشورت کنید.
5. مصرف زیاد و به‌هم خوردن تعادل غذایی : در بارداری تنوع غذایی بسیار مهم می باشد، اگر بیش از اندازه دانه چیا مصرف شود، ممکن است اشتها نسبت به غذاهای دیگر کم شود و تعادل رژیم غذایی به‌هم بخورد.